Mẫu đơn ly thân chuẩn pháp lý và hướng dẫn thỏa thuận tài sản khi sống riêng

Pháp luật Việt Nam hiện hành không công nhận chế định ly thân cũng như không ban hành bất kỳ mẫu đơn ly thân chuẩn nào trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, vợ chồng vẫn có thể tự soạn thảo văn bản thỏa thuận sống ly thân để phân định rõ quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và việc quản lý tài sản trong thời gian sống riêng. Văn bản này đóng vai trò là chứng cứ ghi nhận sự tự nguyện của hai bên và là cơ sở thực tế để Tòa án xem xét giải quyết nếu hai người quyết định chấm dứt hôn nhân sau này.

Pháp luật Việt Nam hiện hành có công nhận giá trị pháp lý của đơn ly thân không?

Hệ thống pháp luật Việt Nam hiện tại không có quy định về chế định ly thân nên tờ đơn ly thân không làm chấm dứt quyền và nghĩa vụ nhân thân giữa vợ và chồng. Việc tìm hiểu rõ bản chất pháp lý của văn bản này giúp bạn tránh được những hiểu lầm đáng tiếc về tình trạng hôn nhân thực tế của mình.

Khi tra cứu toàn bộ Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, bạn sẽ thấy cơ quan lập pháp không đề cập đến khái niệm sống ly thân hay quy trình giải quyết thủ tục ly thân tại cơ quan nhà nước. Sống ly thân thực chất là thuật ngữ đời sống dùng để chỉ trạng thái vợ và chồng tạm thời không chung sống cùng nhau, không duy trì sinh hoạt vợ chồng do phát sinh mâu thuẫn nhưng chưa làm thủ tục chấm dứt hôn nhân tại Tòa án.

Do không phải là thủ tục hành chính hay tư pháp, cơ quan công an xã, ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Tòa án nhân dân sẽ từ chối thụ lý yêu cầu giải quyết ly thân. Dù vậy, tờ đơn ly thân hoặc biên bản thỏa thuận sống riêng có chữ ký của hai bên vẫn mang giá trị chứng cứ dân sự nếu nội dung thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội theo Bộ luật Dân sự 2015.

Sự khác nhau giữa sống ly thân và ly hôn theo quy định pháp luật hiện hành

Khác nhau giữa ly thân và ly hôn nằm ở tư cách pháp lý của hai bên, hiệu lực của Giấy chứng nhận kết hôn và quyền tự do xác lập quan hệ hôn nhân mới. Bảng đối chiếu dưới đây giúp bạn phân biệt rõ 5 tiêu chí cốt lõi giữa hai trạng thái này để đưa ra quyết định phù hợp với hoàn cảnh gia đình.

Bảng so sánh trên cho thấy việc ký đơn ly thân chỉ giải quyết nhu cầu sống tách biệt tạm thời về mặt không gian sinh hoạt. Bạn sẽ bị xử phạt hành chính từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng nếu tự ý chung sống như vợ chồng với người khác trong thời gian đang sống ly thân.

Mẫu đơn ly thân viết tay và văn bản thỏa thuận sống ly thân chi tiết nhất

Mẫu đơn ly thân trên thực tế được chia thành hai dạng chính gồm mẫu đơn xác nhận tình trạng sống riêng và mẫu văn bản thỏa thuận toàn diện về con cái cùng tài sản. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng là để làm bằng chứng cư trú hay để ràng buộc trách nhiệm tài chính, bạn có thể lựa chọn một trong hai mẫu soạn thảo chi tiết ngay dưới đây.

Mẫu đơn xin ly thân dùng để xác nhận tình trạng cư trú thực tế tại địa phương

Mẫu đơn xin ly thân đơn giản thường được sử dụng khi một bên chuyển ra ngoài sinh sống và cần ghi nhận mốc thời gian bắt đầu không còn ở chung một mái nhà. Bạn có thể chép tay hoặc in trực tiếp nội dung dưới đây để hai vợ chồng cùng ký tên xác nhận.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN XÁC NHẬN SỐNG LY THÂN

Hôm nay, ngày … tháng … năm …, tại địa chỉ: ………………………………………………………..

Chúng tôi gồm có:

Bên chồng: Ông ……………………………………………. Sinh năm: ………………………………… Số căn cước công dân: …………………….. cấp ngày …./…./…… tại …………………………….. Địa chỉ thường trú: ……………………………………………………………………………………………… Nơi ở hiện tại: …………………………………………………………………………………………………….

Bên vợ: Bà ………………………………………………….. Sinh năm: ………………………………… Số căn cước công dân: …………………….. cấp ngày …./…./…… tại …………………………….. Địa chỉ thường trú: ……………………………………………………………………………………………… Nơi ở hiện tại: …………………………………………………………………………………………………….

Nội dung xác nhận: Chúng tôi đã đăng ký kết hôn hợp pháp tại Ủy ban nhân dân xã/phường …………………. vào ngày …./…./…… theo Giấy chứng nhận kết hôn số …………

Trong quá trình chung sống, giữa hai vợ chồng phát sinh nhiều bất đồng về quan điểm sống, tính cách không hòa hợp dẫn đến đời sống chung căng thẳng. Dù cả hai đã nhiều lần nói chuyện và nhờ gia đình hai bên hòa giải nhưng không đạt kết quả.

Bằng văn bản này, chúng tôi thống nhất xác nhận việc bắt đầu sống ly thân kể từ ngày …. tháng …. năm …. Trong thời gian sống riêng, ông …………….. sẽ chuyển đến sinh sống tại địa chỉ …………….. và bà …………….. sẽ sinh sống tại địa chỉ ……………..

Mỗi bên tự chịu trách nhiệm về đời sống sinh hoạt cá nhân của mình và cam kết không can thiệp thô bạo vào cuộc sống riêng tư hay công việc của đối phương. Văn bản này được lập thành 02 bản có giá trị như nhau, mỗi bên giữ 01 bản để làm cơ sở thực hiện.

Người vợ (Ký và ghi rõ họ tên)

Người chồng (Ký và ghi rõ họ tên)

Mẫu văn bản thỏa thuận sống ly thân giải quyết quyền nuôi con và phân chia tài sản

Mẫu văn bản thỏa thuận ly thân chi tiết được áp dụng khi hai vợ chồng có con chưa thành niên và sở hữu khối tài sản chung cần tách bạch quyền quản lý trong thời gian sống riêng. Nội dung văn bản này được thiết kế chặt chẽ nhằm hạn chế tối đa các tranh chấp về nghĩa vụ trả nợ hoặc tiền nuôi con.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập – Tự do – Hạnh phúc

VĂN BẢN THỎA THUẬN SỐNG LY THÂN VÀ QUẢN LÝ TÀI SẢN

Hôm nay, ngày … tháng … năm …, tại: …………………………………………………………………..

Chúng tôi gồm:

1. Ông (Chồng): ……………………………………………… Sinh ngày: …./…./………………………. Số căn cước công dân: ……………………………………. Số điện thoại: ……………………………
2. Bà (Vợ): …………………………………………………….. Sinh ngày: …./…./………………………. Số căn cước công dân: ……………………………………. Số điện thoại: ……………………………

Sau khi bàn bạc kỹ lưỡng trên tinh thần tự nguyện, chúng tôi thống nhất lập văn bản thỏa thuận sống ly thân với các điều khoản cụ thể sau:

Điều 1. Thời hạn và địa điểm sống ly thân Hai bên bắt đầu sống riêng từ ngày …./…./…… cho đến khi có thỏa thuận mới hoặc khi có phán quyết của Tòa án. Trong thời gian này, hai bên không chung sống cùng một nơi ở và tạm ngừng các nghĩa vụ sinh hoạt vợ chồng.

Điều 2. Thỏa thuận về việc chăm sóc và cấp dưỡng con chung Chúng tôi có …. con chung là cháu …………………….. (sinh ngày …./…./……) và cháu …………………….. (sinh ngày …./…./……). Trong thời gian sống ly thân, bà/ông …………………….. sẽ là người trực tiếp trông nom, chăm sóc và giáo dục cháu …………………….. tại địa chỉ …………………….. Ông/bà …………………….. có nghĩa vụ đóng góp tiền cấp dưỡng nuôi con mỗi tháng là ……………… đồng (Bằng chữ: ……………………………………), thanh toán vào ngày ….. hàng tháng qua số tài khoản …………………….. và được toàn quyền thăm nom con mà không ai được cản trở.

Điều 3. Thỏa thuận về tài sản và nghĩa vụ nợ trong thời gian ly thân Các tài sản chung hiện có gồm: ……………………………………………………………………………. sẽ do ông/bà …………………….. tạm thời quản lý, sử dụng và bảo quản. Đối với các khoản thu nhập do mỗi bên tự làm ra hoặc tài sản do mỗi bên tự mua sắm kể từ ngày ký văn bản này, hai bên thống nhất thực hiện thủ tục công chứng văn bản thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân để xác lập quyền sở hữu riêng hợp pháp. Mọi khoản vay nợ phát sinh phục vụ nhu cầu cá nhân của bên nào trong thời gian sống riêng thì bên đó tự chịu trách nhiệm thanh toán bằng tài sản riêng của mình.

Điều 4. Cam kết chung Hai bên cam kết hoàn toàn minh mẫn, tự nguyện ký vào văn bản này, không bị ép buộc hay lừa dối. Văn bản được lập thành 02 bản chính, mỗi bên giữ 01 bản và có hiệu lực kể từ ngày ký.

Chữ ký của người vợ (Ký và ghi rõ họ tên)

Chữ ký của người chồng (Ký và ghi rõ họ tên)

Hướng dẫn cách viết đơn ly thân đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho cả vợ và chồng

Cách viết đơn ly thân chuẩn xác đòi hỏi người soạn thảo phải trình bày rõ ràng thông tin cá nhân, phương án nuôi dưỡng con chung và ranh giới trách nhiệm đối với các khoản tài sản hoặc nợ phát sinh. Việc nắm vững cách ghi từng hạng mục dưới đây sẽ giúp văn bản của bạn có tính khả thi cao và tránh bị vô hiệu khi xảy ra tranh chấp.

Trước khi điền thông tin vào mẫu đơn, hai vợ chồng cần ngồi lại trao đổi thẳng thắn về kế hoạch sinh hoạt trong giai đoạn tạm xa nhau. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho 3 phần nội dung trọng tâm cần có trong lá đơn.

Các thông tin nhân thân và nguyên nhân mâu thuẫn cần ghi rõ trong đơn

Phần thông tin mở đầu và nguyên nhân sống riêng cần được ghi chép trung thực, khớp hoàn toàn với giấy tờ tùy thân để xác định đúng chủ thể tham gia giao dịch dân sự. Bạn phải ghi chính xác họ tên, ngày tháng năm sinh, số căn cước công dân 12 số, địa chỉ đăng ký thường trú và địa chỉ nơi ở thực tế của từng người sau khi dọn ra riêng.

Tại mục nguyên nhân dẫn đến quyết định sống ly thân, hai bên nên trình bày cụ thể các vấn đề làm rạn nứt tình cảm như bất đồng về cách quản lý tài chính, xung đột trong phương pháp nuôi dạy con cái, hoặc một bên có hành vi bạo lực gia đình, ngoại tình. Việc ghi rõ mốc thời gian bắt đầu phát sinh mâu thuẫn và ngày chính thức dọn ra ở riêng sẽ là dữ liệu quan trọng để chứng minh khoảng thời gian cuộc sống hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng.

Cách ghi thỏa thuận về quyền trực tiếp nuôi dưỡng và mức cấp dưỡng cho con

Thỏa thuận về con cái trong đơn ly thân phải ưu tiên bảo vệ sự ổn định về tâm lý, môi trường học tập và điều kiện sinh hoạt hàng ngày của trẻ. Hai vợ chồng cần ghi rõ họ tên, ngày sinh của từng người con và chỉ định đích danh ai là người trực tiếp nuôi dưỡng con trong suốt thời gian hai người không ở cùng nhau.

Đối với người không trực tiếp nuôi con, văn bản cần ấn định một con số cụ thể về mức tiền cấp dưỡng hàng tháng (ví dụ: 4.000.000 đồng mỗi tháng hoặc 5.000.000 đồng mỗi tháng), phương thức chuyển khoản và ngày thanh toán cố định trong tháng. Nếu hai bên quyết định chấm dứt hôn nhân sau một thời gian sống riêng, bản ghi chép quá trình chăm sóc con ổn định này sẽ giúp ích rất nhiều khi thực hiện thủ tục ly hôn thuận tình tại Tòa án có thẩm quyền.

Cách lập cam kết phân định tài sản trong thời gian ly thân để tránh tranh chấp

Tài sản trong thời gian ly thân vẫn mặc định được pháp luật coi là tài sản chung của vợ chồng vì thời kỳ hôn nhân chỉ chấm dứt khi có bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án. Do đó, việc chỉ viết một dòng cam kết “tiền ai nấy tiêu, tài sản ai mua người đó hưởng” trong tờ đơn ly thân viết tay thông thường sẽ không đủ giá trị pháp lý đối với các tài sản lớn như bất động sản, ô tô hay cổ phần doanh nghiệp.

Theo Điều 33 và Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, mọi khoản thu nhập hợp pháp như tiền lương, tiền thưởng, lợi tức kinh doanh phát sinh trước khi ly hôn đều thuộc khối tài sản chung. Bạn bắt buộc phải đến văn phòng công chứng để lập văn bản thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân nếu muốn tài sản mua sắm trong thời gian sống ly thân đứng tên riêng một mình bạn và không bị chia đôi sau này.

Sống ly thân có được tính là căn cứ ly hôn khi nộp hồ sơ ra Tòa án không?

Thời gian sống ly thân không phải là điều kiện bắt buộc để được giải quyết ly hôn nhưng lại là một trong những bằng chứng thực tế chứng minh tình trạng hôn nhân đã trầm trọng. Tòa án sẽ kết hợp yếu tố hai người đã sống tách biệt lâu dài cùng các chứng cứ khác để đánh giá xem mục đích của hôn nhân có còn đạt được hay không.

Theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án quyết định cho ly hôn đơn phương khi có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho đời sống chung không thể kéo dài. Trong thực tiễn xét xử, thẩm phán thường xem xét việc hai bên đã sống ly thân trong nhiều tháng hoặc nhiều năm mà không còn quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau như một biểu hiện rõ nét của việc rạn nứt tình cảm không thể hàn gắn.

Khi một bên nộp hồ sơ khởi kiện, tờ đơn xác nhận sống riêng có chữ ký của hai người hoặc xác nhận của tổ trưởng tổ dân phố về việc hai vợ chồng đã ở hai nơi khác nhau sẽ củng cố vững chắc cho các lý do ly hôn được trình bày trong đơn khởi kiện. Ngược lại, nếu bạn chỉ mới sống riêng vài tuần do giận dỗi nhất thời và chưa có các vi phạm nghiêm trọng, Tòa án có thể bác đơn để tạo điều kiện cho hai bên đoàn tụ.

Những rủi ro pháp lý thường gặp khi vợ chồng tự ký thỏa thuận ly thân tại nhà

Việc tự ký thỏa thuận ly thân viết tay tại nhà mà không nắm vững quy định pháp luật tiềm ẩn nhiều rủi ro liên quan đến nghĩa vụ trả nợ liên đới, tranh chấp tài sản mới tạo lập và gián đoạn tiền cấp dưỡng nuôi con. Người trong cuộc cần lường trước 3 vấn đề pháp lý dưới đây để chủ động thiết lập phương án bảo vệ mình.

• Chịu trách nhiệm liên đới đối với khoản nợ chung: Khoản vay do một bên tự đứng tên trong thời gian sống ly thân vẫn có thể bị chủ nợ kiện yêu cầu cả hai vợ chồng cùng trả nếu người vay chứng minh được số tiền đó dùng để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình như đóng học phí cho con, chữa bệnh hoặc sửa chữa nhà ở chung.
• Mất quyền sở hữu riêng đối với tài sản mới mua: Người vợ hoặc người chồng tự dùng tiền tiết kiệm tích lũy trong giai đoạn sống ly thân để mua đất hoặc mua xe mà không làm văn bản công chứng chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân sẽ phải chia đôi tài sản đó nếu đối phương yêu cầu phân chia tại Tòa án.
• Không thể cưỡng chế thi hành nghĩa vụ cấp dưỡng: Tờ đơn ly thân tự ký không phải là bản án hay quyết định của Tòa án nên cơ quan thi hành án dân sự không có thẩm quyền can thiệp hay khấu trừ lương nếu một bên tự ý ngừng chu cấp tiền nuôi con như đã hứa trong đơn.

Để chấm dứt triệt để các rủi ro về tài sản và ràng buộc pháp lý khi tình cảm đã hoàn toàn nguội lạnh, việc tìm hiểu quy trình thực hiện thủ tục ly hôn chính thức tại Tòa án nhân dân là giải pháp an toàn và dứt khoát hơn so với việc kéo dài tình trạng sống ly thân không thời hạn.

Lời kết

Đơn ly thân dù không phải là văn bản hành chính được pháp luật quy định nhưng vẫn giúp các cặp vợ chồng thiết lập một khoảng lặng cần thiết kèm theo những cam kết rõ ràng về con cái và tài chính. Tuy nhiên, đối với các tài sản có giá trị lớn tạo lập trong giai đoạn sống riêng, bạn cần thực hiện thêm thủ tục công chứng thỏa thuận phân chia tài sản tại cơ quan có thẩm quyền để bảo vệ trọn vẹn quyền sở hữu cá nhân.

Nếu bạn đang gặp vướng mắc trong việc soạn thảo văn bản thỏa thuận tài sản hoặc cần tư vấn sâu hơn về quy trình giải quyết tranh chấp quyền nuôi con, hãy truy cập ngay Luật Trực Tuyến để được đội ngũ chuyên gia pháp lý hỗ trợ giải đáp nhanh chóng. Ngoài ra, bạn đừng quên theo dõi chuyên mục Hôn nhân để cập nhật thêm nhiều kiến thức pháp luật hữu ích, biểu mẫu chuẩn và các hướng dẫn thực mới nhất giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.