|
"Bệnh nghiện" con dấu
Luật sư Cao Bá Khoát thay mặt hội đồng rà soát đã điểm mặt những thiếu sót cơ bản của Luật Doanh nghiệp 2005. Trong đó có nhiều quy định tuy về mặt hình thức là giúp Nhà nước quản chặt hoạt động của doanh nghiệp (DN), song qua thực tiễn đã trở thành rào cản không đáng có.
Đơn cử như con dấu. Ông Khoát cho rằng cả DN và cơ quan quản lý đang đánh giá quá cao vai trò của con dấu, lâu dần trở thành "bệnh" nghiện dấu. Cũng từ đây mà phát sinh nhiều vấn đề.
Tranh cãi quanh...con dấu
Lấy dẫn chứng từ câu chuyện thực tế liên quan tới những rắc rối mà con dấu gây ra với DN, luật sư Khoát nhớ lại: Khoảng năm 2001, một công ty nọ có nhu cầu đổi mới công nghệ nên đã tìm mua dây chuyền sản xuất của đối tác Nhật Bản để tăng năng suất lao động. Sau khi ký kết, hợp đồng được mang đến cơ quan nhà nước Việt Nam chứng thực, và rắc rối đã xảy ra. Cán bộ ta quá ngỡ ngàng khi thấy con dấu của công ty Nhật không phải là mực đỏ, hình tròn 36mm như ở Việt Nam, mà chỉ nhỏ như đầu ngón tay, hoa văn loằng ngoằng. Phía Nhật giải thích rằng dấu của họ, là do họ tự nghĩ ra, hình thù, màu sắc, mực in ra sao là do họ tự quyết định, và dấu này chỉ có ý nghĩa phân biệt công ty họ với công ty khác, chính quyền Nhật Bản không can thiệp vào. Nhưng cán bộ Việt Nam vẫn sợ không dám đóng dấu chứng thực hợp đồng và yêu cầu công ty Nhật Bản phải đến sứ quán xin xác nhận. Đại sứ quán Nhật Bản trả lời họ không thể thực hiện được việc này. Thế là công ty Nhật lại được yêu cầu xin giấy xác nhận con dấu của chính quyền Nhật Bản. Phía bạn thấy vậy liền chấm dứt hợp đồng liên doanh vì họ nghĩ chỉ mỗi chuyện con dấu còn rắc rối như vậy thì sau này làm ăn ở đây chắc chắn sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Vậy là chỉ vì con dấu mà DN Việt Nam phải chịu thiệt hại, mất bao thời gian và công sức.
Thực tế là hiện nhiều nước trên thế giới cho phép DN tự thiết kế con dấu và đăng ký với cơ quan công quyền để làm dấu hiệu nhận dạng riêng không trùng lặp với DN khác, còn chữ ký mới là dấu hiệu quan trọng nhất để nhận dạng người giao dịch đúng thẩm quyền. Hơn nữa, con dấu chỉ có tính xác thực chứ không có ý nghĩa pháp lý, trong khi nó rất dễ bị làm giả và là loại xác thực kém nhất so với chữ ký, vân tay, con người, ADN. Do vậy, ông Khoát kiến nghị cần sửa đổi Điều 36 theo hướng không bắt buộc phải có dấu, mà nên quy định có thể có con dấu hoặc không.
Song, đứng ở góc độ của DN, Luật sư Phan Vũ Anh (Tổng công ty Vinaconex) lại cho rằng các DN quan tâm con dấu hơn chữ ký, vì nó được cơ quan có thẩm quyền cấp, khẳng định tính hợp pháp và sự tin tưởng. Theo ông Vũ Anh, nhiều trường hợp chữ ký chỉ là photo, nhưng có con dấu thì văn bản đã trở nên hợp lệ và đáng tin cậy hơn. Đây là tâm lý đã hình thành và ăn sâu vào mỗi người, vì vậy không thể dễ dàng "truất ngôi" con dấu, thay vào đó nên tìm cách quản lý tốt hơn.
"Các quy định về hình thù, màu sắc… của con dấu chỉ nên đóng khung với cơ quan công quyền, còn DN nên có quyền tự thiết kế con dấu theo yêu cầu, mục đích sử dụng của họ và đăng ký bảo vệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền như thông lệ các nước trên thế giới", đại diện của Vinaconex bổ sung.
Một quy định khác cũng được đánh giá đang làm khó cho DN chính là việc đăng ký ngành nghề kinh doanh. Ông Phan Vũ Anh cho rằng Nhà nước đang lẫn lộn giữa đăng ký kinh doanh theo ngành nghề kinh tế và kinh doanh thực tế. Bởi vậy, trong nhiều trường hợp, ngành nghề kinh doanh của DN bị hạn chế, may mắn hơn thì cũng phải "trầy vi tróc vảy" sửa lên, đổi xuống mới được chấp nhận.
"Rào cản" đăng ký
"Tôi đã đi đăng ký rất nhiều và thấy rằng ngành nghề đăng ký phụ thuộc nhiều vào ý tưởng của người lãnh đạo, sáng lập. Nhiều ý tưởng đi trước, làm sao có trong các ngành nghề mà hiện nay chúng ta đang quy định. Vì vậy, khi đi đăng ký không có ngành nghề đó, phòng đăng ký kinh doanh đã trả lại hồ sơ và bảo chờ hướng dẫn, giải thích, thậm chí không có phản hồi cụ thể, buộc người đi đăng ký phải "gọt chân cho vừa giày, như vậy là rất vô lý", ông Vũ Anh bức xúc nói.
Trong thực tế có những trường hợp ngành nghề DN dự định kinh doanh không thuộc những ngành nghề bị cấm kinh doanh, bị hạn chế kinh doanh hay kinh doanh có điều kiện nhưng lại không có trong mã số được quy định trong Quyết định số 10/2007 ban hành hệ thống ngành kinh tế của Việt Nam. Đây cũng chính là điểm vướng mắc trong thi hành Luật Doanh nghiệp 2005 và chưa phù hợp với nguyên tắc DN được quyền chủ động lựa chọn ngành nghề kinh doanh. Mặt khác, việc áp mã số ngành nghề trên thực tế rất khó do sự không tương thích giữa ngành nghề đăng ký kinh doanh với ngành nghề kinh tế Việt Nam.
Quan điểm này cũng nhận được nhiều phản hồi đồng tình của DN và cộng đồng luật sư. Theo đó, các ý kiến đều cho rằng cơ quan đăng ký kinh doanh là người ghi lại những ngành, nghề đăng ký kinh doanh được thiết kế theo nguyên tắc mở để có thể bổ sung những ngành, nghề mới do người dân sáng tạo. Riêng đối với người dân, không nên phân cấp theo ngành, nghề mà cho họ tự đăng ký theo ý tưởng đầu tư của mình. Việc phân ngành, nghề vào cấp nào là do Nhà nước thực hiện để phục vụ cho nhu cầu quản lý nhà nước.
Chẳng hạn, người dân muốn mở một quán phở thì sẽ đăng ký là "bán phở", còn Nhà nước xếp "bán phở" vào mã ngành kinh tế của Việt Nam nào tùy thuộc vào mục đích quản lý.
"Thay vì làm khó DN như vậy, cơ quan quản lý nên giám sát theo hướng tổ chức kiểm tra, rà xem ngành nghề DN đăng ký có bị pháp luật cấm không, có ảnh hưởng đến thuần phong mĩ tục không thì mới ngăn cản", ông Bùi Thanh Lam, Công ty Luật Liên Á và cộng sự khuyến nghị.
Ngọc Khanh
KINH DOANH số 102, ra ngày 22/08/2011
|
BẢN TIN PHÁP LUẬT
.jpg)
So với Luật Doanh nghiệp (DN) năm 1999, Luật Doanh nghiệp mới ban hành vào năm 2005 đã có nhiều tiến bộ, tạo thuận lợi hơn cho việc kinh doanh của cộng đồng DN. Song qua thời gian, luật này cũng bắt đầu bộc lộ nhiều bất cập, ngày càng "vênh" với thực tế và đòi hỏi phải được sửa đổi. Với mục đích đó, các cơ quan quản lý, các hiệp hội và nhiều DNđang tham gia vào việc rà soát và kiến nghị sửa đổi cho phù hợp với thực tế. Cơ quan chủ trì hoạt động rà soát Luật Doanh nghiệp 2005, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết việc rà soát lần này được thực hiện dựa trên 4 tiêu chí xuyên suốt: tính minh bạch, tính thống nhất, tính hợp lý và tính khả thi.
Số lần xem : 2786
.jpg)
.gif)
.jpg)
.jpg)
.jpg "giải quyết tranh chấp")
.gif "Tiện ích pháp lý")
